تاسیسات ال ان جی شناور و امکان دستیابی به ذخایر دورافتاده


در حال حاضر گاز طبیعی بعد از نفت و ذغال سنگ رتبه سوم را در سبد انرژی دنیا به خود اختصاص داده است. در میان سوخت های فسیلی، گازطبیعی به مراتب دی اکسید کربن کمتری تولید می کند، به همین دلیل به عنوان تنها منبع انرژی شناخته شده است که می تواند انتشار دی اکسید کربن را در میان مدت کنترل کرده و نگرانی های زیست محیطی در خصوص تغییرات آب و هوایی را کاهش دهد.

باید توجه داشت که انرژی های تجدید پذیر همچون انرژی خورشیدی و باد، اگرچه دارای پتانسیل بالقوه بالایی هستند اما تنها در دراز مدت اثرگذار خواهند بود. سال ها زمان مورد نیاز است تا انرژی های تجدید پذیر بتوانند نقش عمده ای در جایگزینی منابع فعلی سوخت ایفا کنند.

مصرف جهانی گاز به سرعت در حال افزایش است و پیش بینی می شود در بازه زمانی 2020 تا 2030 مصرف آن از مصرف نفت پیشی گیرد که منجر به توسعه قابل توجه تجارت گاز شده و در نتیجه تغییرات عمده ای در روش های انتقال گاز از مبدا به بازارهای مصرف به وجود خواهد آمد.

بازارهای گاز طبیعی که در گذشته منحصر به مصارف داخلی و یا انتقال به بازارهای همسایه توسط خط لوله بوده است با ورود تکنولوژی های مایع سازی گاز طبیعی وامکان انتقال آن به صورت مایع، به سراسر دنیا گسترش یافته است. بر این اساس پیش بینی می شود تا سال 2020 میلادی، حدود 20 درصد تجارت جهانی گاز به صورت مایع انجام گیرد.

عامل دیگری که منجر به افزایش تمایل به انتقال گاز در مسافت های طولانی شده، رشد تقاضا در منطقه آسیای دور است. منابع انرژی در این منطقه در مناطق دور افتاده قرار دارند و بسیار ناکافی هستند.از طرف دیگر به دلیل وجود کشورهای صنعتی همانند ژاپن و کره و از سوی دیگر رشد سریع صنعتی سایرکشورهای منطقه مثل چین و هند در سالهای اخیر، سطح تقاضا بسیار بالاست. در نتیجه تمایل جهانی به تجارت ال ان جی  به دلیل قابلیت حمل آن در مسافت های طولانی افزایش یافته است و بازاری فرا روی صنعت ال ان جی قرار گرفته که انتقال گاز آن با خط لوله دور از دسترس است. در ضمن جهت گیری مصرف به سمت کشورهای صنعتی صاحب سرمایه مانند برخی کشورهای اروپایی، ژاپن، کره و غیره حاکی از تمایل انتقال فن آوری و سرمایه گذاری آن ها در صنایع مایع سازی گاز است.

توجه به صنعت ال ان جی و انعطاف پذیری بالای آن در انتخاب بازار هدف، برای کشورهایی مثل ایران که دارای ذخایر قابل توجه گاز است، منجر به تنوع بخشی در صادرات گازمی شود که این موضوع هم از نظر استراتژیک و هم از بعد درآمدزایی، اهمیت بسیار بالایی دارد.

بر اساس آخرین برآوردها کشور ایران با دراختیار داشتن ذخایر گازی معادل 33.6 تریلیون مترمکعب گاز در جهان دارای رتبه نخست است، از نظر تولید نیز در رتبه سوم جهانی قرار دارد، در همین حال نتوانسته است سهم قابل توجهی در تجارت جهانی گاز داشته باشد.

متاسفانه تا به حال در ورود به صنعت ال ان جی در ایران تعلل و تاخیر بسیاری شده است.اگرچه از اوایل دهه 80 شمسی پیگیری چند طرح ال ان جی با سرمایه گذاری خارجی در شرکت ملی نفت ایران به تصویب رسید، اما به دلیل عدم اتفاق نظر در لزوم بهره گیری از کالای استراتژیک ال ان جی نزد تصمیم گیرندگان مربوطه و مطرح شدن موضوعاتی از قبیل توسعه داخلی صنعت گاز و عدم صدور آن یا اقتصادی نبودن آن در مقایسه با خط لوله، توسعه صنعت ال ان جی با سرعت لازم به پیش نرفت، تا اینکه در نهایت با تشدید تحریم های غیر قانونی متوقف شد. هزینه ساخت تاسیسات ال ان جی که در سال 2000 به حدود 200دلار در هر تن رسیده بود،(هزینه ساخت عمان ال¬ان¬جی) تنها به فاصله چند سال به دلیل توسعه اقتصادی کشورهایی نظیر چین و هند که منجر به کمبود مواد خام و بالا رفتن قیمت فولاد و سایر مواد اولیه، کمبود نیروی ماهر و افزایش نرخ پیمانکاران شد،  به حدود 1200دلار در تن رسید؛ این افزایش قیمت در حقیقت هزینه از دست دادن زمان است.

ال ان جی چیست؟

وقتی گاز طبیعی تا حدود منهای 161 درجه سانتی گراد سرد شود، تبدیل به مایع شده وحجم آن تا 600 مرتبه کاهش می یابد، بنابراین مقادیر زیاد آن می تواند در کشتی های مخصوص، حمل و به اقصی نقاط دنیا انتقال یابد. به این ترتیب موانعی از قبیل لزوم توافق با کشورهای ثالث برای انتقال، پرداخت حق ترانزیت ، غیر اقتصادی بودن در فواصل طولانی یا صعب العبور بودن و سابرموانع بر سر راه صدور آن وجود ندارد. اگرچه خط لوله تحت شرایطی (فواصل کوتاه تر از 3800 کیلومتردر خشکی و 2000 کیلومتر در دریا) از ال ان جی اقتصادی تر برآورد می شود، اما انعطاف پذیری بالای ال ان جی و توانایی آن به در اختیار گرفتن بازارهای دور و نزدیک بدون نیازبه توافق با کشورهای ثالث، آن را تبدیل به کالایی می کند که در امکان سنجی تولید آن علاوه بر اقتصادی بودن، باید به ماهیت استراتژیک آن نیز بها داده شود.

معمولا صنعت ال ان جی به صورت یک زنجیره تعریف می شود، این زنجیره کل عملیات استخراج، انتقال به کارخانه، تصفیه و مایع سازی، ذخیره و بارگیری ، انتقال با کشتی و در نهایت تبدیل دوباره به گاز در مقصد را در بر می گیرد.

صنعت ال ان جی نیاز به سرمایه گذاری اولیه بالایی دارد، اما با توجه به تقاضای روزافزون آن در دنیا، این سرمایه گذاری در مدت کوتاهی برگشت داده شده و سریعا سودآور می شود، همچنان که تا به حال برای تمام کشورهایی که در این صنعت وارد شده اند همین گونه بوده است. به علاوه تمایل به تامین سرمایه گذاری از سوی شرکت های بزرگ انرژی و خریداران ال ان جی بطور فزاینده رو به افزایش است.

تاسیسات ال ان جی شناور

اخیرا تحقیقات و مطالعات زیادی در باره ساخت تاسیسات تولید ال ان جی شناور صورت گرفته است. وجود ذخایر دریایی دورافتاده که انتقال گاز آنها به تاسیسات ال ان جی در ساحل اقتصادی نیست و یا ذخایر گازی کوچکی که توسعه آنها به تنهایی توجیه اقتصادی برای ساخت تاسیسات ال ان جی در خشکی ندارد، از عوامل اولیه رویکرد به تاسیسات ال ان جی شناور بوده است، اما بتدریج کاربردهای بیشتری برای آن پیش بینی شده است، از جمله اینکه  تاسیسات ال ان جی شناور را می توان یک راه حل برای استفاده بهینه از گازهای همراه نفت در میدان های نفتی دریایی و جلوگیری از سوزاندن آنها به شمار آورد. حتی می توان تاسیسات شناور ال ان جی را درنزدیک ساحل مستقر کرد و گاز دریافتی از خط لوله موجود در خشکی را در آنجا به مایع تبدیل و ذخیره کرد تا آماده بارگیری کشتی های ال ان جی شود. این یک راه حل برای مواقعی است که زمین مناسب و یا زیر ساخت های مورد نیاز برای احداث تاسیسات در خشکی موجود نباشد. کاربرد دیگر این تکنولوژی می تواند برای تولید زودهنگام از ذخایر گازی بزرگ باشد.

ال ان جی شناور موجب کاهش هزینه های سرمایه گذاری به علاوه افزایش رقابت پذیری به واسطه مدت زمان کوتاهتر ساخت می شود. در حال حاضرهزینه ساخت تاسیسات ال ان جی شناور حدود 550 تا 700 دلار در تن برآورد شده است، در حالیکه تاسیسات ال ان جی در خشکی حدود 1200 دلار در تن برآورد می گردد. ال ان جی شناور به واسطه قابلیت جابجایی می تواند برای سایت های مختلف مورد استفاده قرار گیرد و در نتیجه اجازه می دهد هزینه آن بین چند پروژه  سرشکن شود.از سوی دیگر ال ان جی شناور تبعات زیست محیطی وارد شده بر ساحل را کاهش می دهد، چراکه به زیرساختی در ساحل احتیاج ندارد. از آنجایی که ال ان جی شناور از مکان های مسکونی و نواحی صنعتی دور است، ایمنی بیشتری را نیز ضمانت می کند.

با توجه به موارد فوق شایسته است که صنعت نفت ایران به امکان به کارگیری این تکنولوژی عنایت نماید که می تواند برای فائق آمدن به مشکلات ناشی از تحریم وهمچنین استفاده بهینه از منابع گازی مشترک یا گازهای همراه نفت در میدان های نفتی کمک کند.

 


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اشتراک گذاری

شركت بازرگاني كارانديشه اهواز ( سهامي خاص ) " پتروشيمي، پالايشگاهي و تجهيزات صنعتي نفت و گاز "

    info.karandisheahvaz@gmail.com    info@karandisheahvaz.ir     +98 (0)21 33 98 26 13    +98 (0)912 102 19 43    +98 (0)21 33 93 64 63   
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شركت كارانديشه اهواز ( سهامي خاص ) می باشد. طراحی وب سایت: ... |